Kimono: y phục truyền thống của Nhật Bản

Kimono (着物 “đồ để mặc”; hoặc 和服 Hòa phục, nghĩa là “y phục Nhật”) là loại y phục truyền thống của Nhật Bản.

kimono girl

Kimono dành cho phụ nữ chỉ có một cỡ duy nhất, người mặc cần phải bó y phục lại cho phù hợp với bản thân mình. Kimono có 2 loại, tay rộng và tay ngắn. Phụ nữ đã lấy chồng thường không mặc loại tay rộng, vì rất vướng víu khi làm việc. Khi mặc kimono phải mặc juban trước, là một áo kimono lót để bảo vệ kimono khỏi dơ, sau đó cuốn bên phải vào trước, bên trái vào sau, và thắt lại bằng thắt lưng Obi làm bằng lụa, rất đắt tiền. Nếu quấn bên trái trước nghĩa là bạn sắp đi dự tang lễ. Việc mặc kimono rất mất thời gian, và hầu như không thể tự mặc. Người mặc kimono phải đi guốc gỗ, và mang bít tất Tabi màu trắng.

Người Nhật đã sử dụng kimono trong vài trăm năm. Ngày nay, kimono thường chỉ được sử dụng vào các dịp lễ tết. Phụ nữ Nhật mặc kimono phổ biến hơn nam giới, thường có màu và hoa văn nổi bật. Phái nam dùng kimono chủ yếu trong lễ cưới và buổi lễ trà đạo, và kimono dành cho nam giới thường không có hoa văn, và màu tối hơn.

Yukata là loại kimono mỏng mặc mùa hè, thường làm bằng vải mát như cotton. Khi đến onsen (suối nước nóng), người ta thường mặc yukata.

LỊCH SỬ

kimono japan

Ban đầu, “Kimono” là 1 từ tiếng Nhật mang nghĩa là “quần áo”. Nhưng trong những năm gần đây, từ này được sử dụng để nói đến bộ quần áo Nhật truyền thống. Những bộ Kimono mà ta biết đến ngày nay được ra đời vào triều đại Heian (794 – 1192) Từ triều đại Nara (710 – 794) tới lúc đó, người Nhật thường mặc 1 bộ gồm phần trên và phần dưới (quần hoặc váy) tách rời hoặc 1 bộ quần áo liền. Nhưng vào triều đại Heian, 1 công nghệ làm kimono mới đã được phát triển. Được biết tới như là phương pháp straight-line-cut (cắt đường thẳng), nó yêu cầu cắt các mảnh vải theo đường thẳng và khâu chúng lại với nhau. Với công nghệ này, những người làm kimono không còn phải lo lắng về hình dáng của cơ thể người mặc Những bộ kimono straight-line-cut đem lại rất nhiều lợi thế. Chúng rất dễ gấp. Chúng còn phù hợp với mọi thời tiết. Chúng còn được mặc ở bên trong để tạo sự ấm áp trong mùa đông.

Kimono làm từ những loại vải mát như lanh rất thích hợp cho mùa hè. Những lợi thế này giúp cho kimono trở thành 1 phần trong cuộc sống của những người dân Nhật Qua thời gian, Kimono trở thành thời trang, người Nhật bắt đầu quan tâm đến việc phối hợp những bộ Kimono và họ đã phát triển 1 độ nhạy cao hơn cho màu sắc. Điển hình, sự kết hợp màu sắc thể hiện màu theo mùa hoặc địa vị chính trị của người mặc. Vào triều đại Kamakura (1192 – 1338) và triều đại Muromachi (1338 – 1573), cả nam lẫn nữ đều mặc những bộ Kimono đầy màu sắc.

Các chiến binh mặc những màu sắc tượng trưng cho thủ lĩnh của họ và đôi khi, chiến trường sặc sỡ như 1 buổi trình diễn thời trang Vào triều đại Edo (1603 - 1868), tộc chiến binh Tokugawa thống trị khắp Nhật Bản. Đất nước bị chia cắt thành các vùng đất phong kiến được các lãnh chúa thống trị. Các samurai của mỗi vùng đất được nhận biết nhờ màu sắc và kiểu mẫu của đồng phục. Chúng gồm có 3 phần: kimono, bộ y phục không tay mặc ngoài kimono (kamishimo) và quần giống váy xẻ (hakama).

Kamishimo làm bằng vải lanh, được hồ cứng để làm nổi bật phần vai. Do làm nhiều y phục samurai, tay nghề những nghệ nhân Kimono càng ngày càng cao và làm Kimono dần trở thành 1 hình thức nghệ thuật. Kimono trở nên có giá trị hơn và các bậc cha mẹ truyền lại cho con cái họ như 1 vật gia truyền Trong triều đại Meiji (1868 – 1912), Nhật Bản bị ảnh hưởng mạnh từ văn hóa nước ngoài. Chính phủ khuyến khích người dân chấp nhận trang phục và tập quán phương Tây.

Nhân viên chính phủ và quân đội bị bắt buộc phải mặc trang phục phương Tây cho các sự kiện quan trọng của chính quyền. (Luật này không còn hiệu lực nữa). Đối với các công dân bình thường, khi mặc Kimono đến các sự kiện trang trọng, Kimono phải được gắn thêm huy hiệu gia tộc để nhận biết gia tộc người mặc Ngày nay, người Nhật hiếm khi mặc Kimono trong cuộc sống hàng ngày. Họ để dành chúng cho những dịp như đám cưới, đám ma, tiệc trà hay những sự kiện đặc biệt khác như lễ hội mùa hè

Các loại Kimono và kiểu dáng

kimono
Chỉ có 1 phương pháp được dùng để làm Kimono: 1 miếng vải dài 12-13m và rộng 36-40cm được cắt làm 8 mảnh. Những mảnh này sau đó được khâu lại với nhau để tạo ra hình dáng cơ bản cho Kimono. Tất cả mảnh vải đều được dùng, không có phần nào bị vứt đi. Thông thường, loại vải được dùng là lụa nhưng yukata (kimono thông thường mùa hè) thường được làm bằng vải cotton. Công dụng của 8 panel làm cho việc tách kimono ra để thay thế, sửa chữa các vẫn đề như cũ, bị bạc màu, vải bị hỏng panel dễ dàng hơn Kimono có màu nhờ 1 trong 2 cách: vải được dệt từ các sợi chỉ có màu sắc khác nhau hoặc vải dệt được nhuộm màu. 1 ví dụ về loại vải dệt bằng chỉ màu nên là oshima-tsumugi.

Nó được sản xuất trên đảo Amami-Oshima ở phía nam Kyushu. Loại vải này khỏe và bóng. 1 ví dụ khác là yuki-tsumugi, sản xuất ở thành phố Yuki, quận Irabaki.. Nó bền đến nỗi nó vẫn còn có thể tồn tại sau hơn 300 năm Việc nhuộm Kimono bắt đầu với vải dệt trắng mà sau đó sẽ được vẽ hay thêu họa tiết lên đó. Kỹ thuật này sản xuất những loại vải đầy màu sắc. 1 ví dụ về việc nhuộm vải là kyo-yuzen, được sản xuất ở Kyoto và được nhận biết bởi sự tỉ mỉ, màu sắc phóng khoáng. 1 ví dụ khác là kaga-yuzen, được sản xuất ở thành phố Kanazawa. Kaga-yuzen được nhận biết bởi những hình ảnh thiên nhiên thực tế Lợi thế của vải dệt bằng chỉ màu là nó có màu đều 2 mặt nên nếu mặt trước của vải bị bạc màu thì ta có thể lật sang mặt kia để dùng.

Còn lợi thế của vải nhuộm là nếu màu bị phai, ta có thể dễ dàng nhuộm màu mới Kimono được mặc với khăn thắt lưng (obi) để giữ cho kimono vào đúng chỗ và giữ kín mặt trước. Obi không chỉ có chức năng như vậy mà còn đẹp. Obi dài khoảng 4m và rộng 30cm. Có 2 loại Obi: fukuro-obi (chỉ được trang trí 1 mặt) và nagoya-obi (ở giữa hẹp hơn để thắt quanh người dễ dàng hơn). 1 số obi như Nishiki-obi làm ở Kyoto và Hakata-kenjo làm ở quận Furuoka được đánh giá cao về màu sắc phóng khoáng như vàng hay bạc được dệt lên nó Có nhiều cách để buộc Obi. Loại nơ phổ biến nhất là taiko-musubi được buộc ở đằng sau, phồng ra như gối và trông rất đẹp.

Taiko-musubitrở nên phổ biến từ gần cuối triều Edo. Tới khi loại nơ này xuất hiện trên màn ảnh, người ta không thực sự quan tâm lắm về vẻ đẹp của Obi, Obi chỉ như 1 công cụ để giữ Kimono vào đúng chỗ để mặt trước được kín. Nhưng ngay khi taiko-musubi xuất hiện, rất nhiều kiểu dáng nơ khác cũng xuất hiện theo Vào triều Meiji, người ta bắt đầu dùng Obi với phụ kiện như obi-age và obi-jime. Obi-age giữ miếng độn dùng để tạo thành nơ vào đúng chỗ. Obi-jime được dùng để giữ obi vào đúng chỗ. Công dụng của những phụ kiện với các màu khác nhau kết hợp lại trở thành 1 cách để người ta khoe gu thẩm mỹ của mình Những vật dụng cần thiết khác dùng với Kimono bao gồm han’eri và tabi (tất xỏ ngón đi với dép zori). Những vật dụng này có màu trắng hoàn toàn để tôn lên màu sắc của Kimono

Những sự kiện để mặc Kimono

thieunu

Người Nhật cực kì nhạy bén với thời tiết 4 mùa và quần áo của họ luôn theo thời tiết. Người Nhật cũng thường được thông báo về các giai đoạn trong cuộc đời họ. Ví dụ, những sự kiện đặc biệt được tổ chức để đánh dấu các cột mốc quan trọng trong sự trưởng thành của 1 đứa trẻ và người ta thay đổi những bộ Kimono của họ cho phù hợp cả về thời tiết và sự kiện Trong khoảng 30 – 100 ngày sau khi đứa trẻ được sinh ra, cha mẹ, anh chị em, ông bà đến miếu thờ cùng nhau để báo cáo về sự ra đời của đứa trẻ. Đứa trẻ được mặc 1 bộ Kimono trắng bên trong. Bên ngoài bộ Kimono đó, đứa trẻ mặc 1 bộ Kimono được nhuộm yuzen nếu đó là con gái hoặc 1 bộ Kimono đen được đính huy hiệu gia tộc nếu đó là con trai 1 bộ sự kiện quan trọng khác trong cuộc đời 1 đứa trẻ là lễ hội Shichi-go-san được tổ chức vào tháng 11.

Vào ngày này, các bậc cha mẹ đưa con trai 5 tuổi và con gái 7 hoặc 3 tuổi tới miếu thờ địa phương để cảm ơn chúa đã giữ cho con họ khỏe mạnh và chóng lớn. Những đứa trẻ cũng được mặc Kimono trong dịp này Ở tuổi 20, những người trẻ kỉ niệm lễ trưởng thành bằng cách đến miếu thờ vào ngày Thứ hai thứ hai (2nd Monday) của tháng 1. Trong dịp này, các cô gái mặc Furisode và các chàng trai mặc Haori và Hakama có gắn phù hiệu gia tộc Furisode chỉ được mặc bởi phụ nữ chưa có chồng. Ngày xưa, các cô gái trẻ Nhật thường bày tỏ tình yêu với các chàng trai bằng cách “đập cánh” tay áo dài của bộ Furisode Vào lễ cưới, cô dâu mặc 1 bộ Kimono trắng tinh khiết được biết đến với tên gọi Shiromuku.

Màu trắng tượng trưng cho sự bắt đầu của 1 chuyến đi 1 khi người phụ nữ đã có chồng thì người họ không mặc được mặc Furisode nữa. Thay vào đó, họ mặc Tomesode, 1 bộ Kimono với tay áo ngắn hơn. Tomesode có thể có màu đen hoặc 1 màu khác. Tomesode đen với phù hiệu gia tộc dùng để mặc trong các sự kiện trang trọng như đám cưới của 1 người thân. Tomesode có màu sắc khác cũng có thể được mặc trong các sự kiện đó nhưng chúng thường không có gắn phù hiệu gia tộc. Cách nhận biết Tomesode đơn giản nhất là chỉ có phần vải bên dưới mới được trang trí Có rất nhiều loại Kimono dành cho phụ nữ. Khi thực hiện 1 cuộc viếng thăm theo nghi thức, phụ nữ mặc Homongi được trang trí bằng họa tiết khắp vải.

Tsukesage được mặc trong các buổi tiệc, tiệc trà, cắm hoa và đám cưới của bạn bè Để mặc bình thường, có thể chọn Komon, được trang trí toàn bộ bởi các họa tiết nhỏ, nhẹ nhàng và Tsumugi với các họa tiết sáng và rõ ràng hơn Dù sự kiện để mặc là gì, người Nhật luôn nghĩ đến yếu tố thời tiết trước khi quyết định sẽ mặc bộ Kimono nào. Các màu nhạt như xanh sáng thích hợp cho mùa xuân, các màu mát như tím nhạt hay xanh đen thích hợp để mặc cho mùa hè. Mùa thu phù hợp với những màu mô phỏng màu sắc lá rụng và mùa đông là mùa cho những màu mạnh mẽ như đen và đỏ Vào mùa hè, người Nhật thích đi xem pháo hoa và thường đến các lễ hội mùa hè. Vào những lúc này, họ mặc Yukata.

Trong quá khứ, người Nhật thường mặc Yukata lúc vừa tắm xong nhưng bây giờ chúng đã được mặc định là đồ mặc mùa hè bình thường, được mặc bởi người Nhật mọi lứa tuổi, mọi giới tính. Hầu hết các bộ Yukata được làm bằng cotton, Theo truyền thống, chúng có màu navy kết hợp với màu trắng nhưng trong những năm gần đây, những mẫu thiết kế đầy màu sắc đã xuất hiện Dù Kimono không còn là trang phục mặc hàng ngày của người Nhật, họ vẫn thích mặc Kimono vào nhiều lúc suốt cả năm. Khi đó, họ dùng vải, màu sắc và kiểu dáng của Kimono để bộc lộ tình yêu của họ dành cho 4 mùa

Muadulich

Leave a Reply

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.