Thuyết minh Quảng Trị: Hàng rào điện tử Mac Namara

Hàng rào điện tử Mac Namara là tên gọi cho hệ thống các phương tiện điện tử phát hiện thâm nhập được quân đội Mỹ sử dụng dọc theo khu phi quân sự ở vỹ tuyến 17 và đường mòn Hồ Chí Minh nhằm giám sát cũng như trinh sát mặt đất tự động để phát hiện các hoạt động vận chuyển của quân đội miền Bắc lưu thông qua khu vực này trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.

Mỹ tung thám báo, biệt kích xuống núi rừng trường sơn, tăng cường ném bom bắn phá đường mòn Hồ Chí Minh. Không ngăn chặn nỗi lực lượng miền bắc tăng cường cho miền nam, tiếp đến kế hoạch: ném bom “đánh cho miền bắc trở lại thời kỳ đồ đá” thất bại. Lúng túng trước khí thế đồng bào miền nam nổi dậy. Gorge juster giáo sư trường đại học Havard đã đề nghị xây dựng hàng rào chống xâm nhập chạy ngang vùng phi quân sự phía nam. Tháng 7-1966, 47 nhà khoa học quân sự Mỹ đã họp dưới sự chủ tọa của bộ trưởng quốc phòng Mỹ Mác Namara nhằm nghiên cứu xây dựng hàng rào điện tử này trên cơ sở sử dụng công cụ vũ khí hiện đại mới được phát minh. Qua đó lầu 5 góc dự định hàng rào này gồm 2 bộ phận, một chống người gồm có bãi mìn xác thương, một hệ thống chống xe gồm các máy phát điện tự động chỉ mục tiêu cho máy bay đến bắn phá. Chi phí dự trù khoảng 800triệu đôla và phải mất một năm mới xây dựng xong.

Tuy nhiên do địa hình phức tạp và do sự chống trả quyết liệt của ta, nên Mỹ chỉ xây dựng được hàng rào trên quy mô từ bờ biển Gio Phong lên cứ điểm 31 với chiều dài 3km làm lá chắn bảo vệ cho cửa cảng Việt. Hàng rào gồm 12 lớp kẽm gai chồng lên nhau, cao 3m trên mặt cài miền tự động. Phía trước là bãi mìn dày đặt rộng 100m. 2 căn cứ dốc miếu và cồn tiên được xây dựng khá công phu, tạo thế cho tứ giác chiến lược dốc miếu – quán ngang – cồn tiên – bái sơn.

Ở cồn tiên – dốc miếu chúng thiết lập một loạt các lô cốt bê tông, cốt thép vừa di động vừa cố định. Từ trung tâm đến tận mép 17 hàng rào thép gai, chằng chịt hệ thống đường hầm, giao thông hào dày đặc, để chống quân chứa lương thực, vũ khí cơ động sẵn sàng chiến đấu. Lực lượng chốt giữ tại chỗ chủ yếu là các đơn vị quân Mỹ thuộc sư đoàn American, sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ và các lữ đoàn của sư đoàn kị binh bay số 1. Dốc miếu – cồn tiên được mệnh danh là “con mắt thần”, là “bất khả xâm phạm của nước Mỹ”, chúng đã từng thách thức: một con chuột cũng không chui lọt hàng rào điện tử Mac Namara.

Từ căn cứ 31 lên rừng, chúng tăng cường những cứ điểm mạnh, được trang bị tối tân, rải chất độc hóa học phá trụi cây cối, tạo nên một vùng chắn trước vùng kiểm soát ngày đêm của phương tiện khoa học tân kỳ của Mỹ đặt trên căn cứ và trên máy bay thám thính suốt 24/24 giờ trên dọc trời thuộc hàng rào điện tử Mac Namara.

Suốt 5 năm, từ 1967 đến 1972, du kích gia linh và bộ đội bắc Quảng Trị bám sát đặt từng ngày. Khi bao vây lỏng, khi thép chặt vòng quay, khi đánh lẫn giữ hành lang, thả cốt vào lon bò sữa, treo trên hàng rào, quấy rối không cho địch ngủ yên, tẩm xăng vào chuột, đốt cháy thành ngọn lửa, thả vào hàng rào địch gây những đám cháy làm rối loạn đối phương. Những súng bắn tỉa phục kích, bất cứ lúc nào cũng có thể nhả đạn, biến cuộc sống trên hàng rào điện tử trở nên không bình thường. Liền trong hai trận ngày 27/7/1966 và 20/3/1967, ta tập kích 1000 quả đạn pháo 100 ly, 1,5 ly, 1500 quả đạn kachiusa, 400 quả cối vào căn cứ dốc miếu, diệt 1370 lĩnh Mỹ, phá hủy 3 kho xăng, 4 kho đạn, 11 khẩu pháo, 40 xe, 5 máy bay lên thẳng… tiếp đó hàng rào điện tử liên tục bị đánh tơi tả. Đến năm 1972, chiến dịch tấn công nổi dậy mạnh mẽ trên chiến trường Quảng Trị – dốc miếu – cồn tiên, quân địch đã tháo chạy, bỏ lại hàng rào “bất khả xâm phạm” vào lãng quên. Dốc miếu – cồn tiên đã được xếp hạng di tích cách mạng.

Trên bàn hội nghị Pari lệch cán cân. Hòng lấy lại ưu thế, nghị tấn công Quảng Trị, ngụy quyết dùng hỏa lực mạnh chiếm Quảng Trị trong 2, 3 ngày. 140 lượt máy bay b52, 200 máy bay quân sự chiến đấu, 16 tàu khu trực ngoài khơi liên tiếp dọi lửa đạn vào thành cổ Quảng Trị.

Trong vòng 3 cây số vùng thị xã Quảng Trị và vùng ven có ngày chịu tới 2 vạn quả đạn pháo lớn nhỏ. Tính toàn bộ số bom đạn Mỹ ngụy ném xuống thị xã Quảng Trị được tính bằng 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ ném xuống Hiroshima. Thành cổ xưa và tất cả phố xá hầu như bị hủy hoàn toàn. Duy nhất một ngôi nhà đứng vững đó là trường Bồ Đề, tường rách nát thủng lỗ chỗ như mắt lưới… nay đang được bảo vệ như nhân chứng sống duy nhất làm bảo tàng cho 81 ngày đêm quyết tử. Đối mặt với bom đạn nhường ấy, các chốt long hưng, tây la vang, trí bưu, long quang… vẫn đứng vững. Các chiến sĩ luôn giải phóng đã chiến đấu hết sức kiên cường trong một hoàn cảnh vô cùng khó khăn, thiếu thốn và nguy hiểm, giáng trả quân thù những đòn đích đáng.

Ngày nay thỉnh thoảng cuốc đất xây móng nhà, nhân dân lại gặp hầm chữ a, trong đó có 5, 7 bộ xương mang quần áo mũ giải phóng, có súng ak, b40. Chứng tỏ các chiến sĩ bám trụ đã bị sức ép và bom đạn vùi lấp trọn cả hầm. Chính ý chí quyết thắng ấy, sau 50 ngày tác chiến, ba sư đoàn tinh nhuệ của địch bị đánh tả tơi, số thương vong tới 10 tiểu đoàn. Kết thúc cuộc đọ sức của thành cổ, Mỹ ngụy đã bỏ lại đây 24.000 tên lính, trong đó có 2 lữ đoàn, 11 tiểu đoàn, 39 đại đội, 180 máy bay bị bắn rơi, phá hủy 240 xe quân sự.
Chiến công 81 ngày đêm ở thành cổ Quảng Trị đã ghi vào lịch sử đấu tranh của cách mạng dân tộc Việt Nam những trang hào hùng đầy máu và lửa. Thành cổ là mảnh đất rực lửa đầy chiến công và sự hy sinh cao quý của quân và dân Quảng Trị anh hùng. Để ghi lại công tích ấy, Quảng Trị đã xây “đài tưởng niệm thành cổ Quảng Trị”. Giữa trung tâm thành cổ xưa. Đài tháp vút cao như tư thế ngẩng đầu bất khuất của mảnh đất này.

Từ thị xã Đồng Hới xuôi theo dòng Nhật Lệ về phía Đông là ra tới cửa Nhật lệ, xưa cửa Nhật Lệ còn có tên là Trú Nha, Cừ Hà… Nơi đây trên đường kinh lý phương Nam: các vua Trần Duệ Tông, Lê Thánh Tông đã từng dừng chân nghỉ ngơi và luyện tập thủy quân. Nơi đây cũng từng là nơi diễn ra nhiều trận thủy chiến ác liệt giữa Trịnh- Nguyễn. Ngày nay trên các cồn cát gần cửa biển vẫn còn dấu tích của các đồn lũy xưa. Đây cũng là nơi đại thi hào Nguyễn Du thời là quan hay ra đây ngắm cảnh và có lẽ cảnh vật nơi đây đã in đậm trong mấy câu trong truyện Kiều:

“Buồn trông cửa bể chiều hôm
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”.

Bên bờ Nam cửa Nhật Lệ là quê hương của người mẹ Việt Nam anh hùng, mẹ Suốt. Phía Bắc cửa Nhật Lệ có Bầu Tró là một hồ nước ngọt lớn, cung cấp nước cho cả thị xã Đồng Hới. Ở đây năm 1923 các nhà khảo cổ đã tìm ra các di vật thời đồ đá. Và di chỉ Bầu Tró được dùng để đặt tên cho một giai đoạn văn hóa, tiền sử phân bố ở vùng ven biển từ Nghệ An cho đến Huế.

Vietnamtourism

Gởi đánh giá của bạn

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.