Nghề làm nước mắm ở Kỳ An – Quảng Ngãi

Tỉnh Quảng Ngãi có khá nhiều làng nghề truyền thống, các sản phẩm nổi tiếng tiêu thụ không những trong tỉnh mà còn tiêu thụ đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước như: nghề làm nước mắm Kỳ Tân, An Chuẩn (xã Đức Lợi), nghề làm mạch nha ( xã Đức Tân),…nuoc mam tan an

THƯƠNG HIỆU VỀ LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG Ở ĐỨC LỢI

Tỉnh Quảng Ngãi có khá nhiều làng nghề truyền thống, các sản phẩm nổi tiếng tiêu thụ không những trong tỉnh mà còn tiêu thụ đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước như: nghề làm nước mắm Kỳ Tân, An Chuẩn (xã Đức Lợi), nghề làm mạch nha (xã Đức Tân), nghề đan võng (xã Đức Chánh), nghề Đúc đồng (Đức Hiệp – huyện Mộ Đức), nghề đan đác (Tịnh Ấn Tây), nghề rèn (Tịnh Minh – huyện Sơn Tịnh), nghề làm đường phèn, đường phổi ở nhiều địa phương trong tỉnh. Nhưng có thể thấy rằng hiện nay nhiều làng nghề trong tỉnh đã mai một, sản xuất cầm chừng với sản lượng nhỏ. Trong những làng nghề truyền thống ấy, hiện nay đang phát triển sôi nổi và nhộn nhịp nhất là các làng nghề làm nước mắm Kỳ Tân, An Chuẩn (xã Đức Lợi, Mộ Đức) và nghề mây tre đan (Tịnh Ấn Tây, Sơn Tịnh) đang thu hút hàng trăm gia đình tham gia sản xuất với qui mô lớn tiêu thụ rộng rãi trong nước và tham gia xuất khẩu. Riêng làng nghề truyền thống làm nước mắm ở xã Đức Lợi được coi là nơi tiên phong trong cơ chế thị trường đó là đăng ký thương hiệu sản phẩm, chính vì thế làng nghề này phát triển ngày càng mạnh và qui mô hơn những năm trước rất nhiều.

TỪ MỘT LÀNG NGHỀ NỔI TIẾNG…

Tâm sự với chúng tôi, anh Lê Thanh Phách, Chủ tịch UBND xã Đức Lợi cho biết: Nghề làm nước mắm ở làng Kỳ Tân, An Chuẩn này là làng nghề chế biến nước mắm truyền thống, “nó” đã gắn bó từ bao đời nay đối với người dân ven biển, ven sông ở vùng quê nghèo này. Đã có lần anh hỏi các cụ cao niên trong làng về “ông Tổ” của làng nghề nước mắm quê mình là ai, không cụ nào nhớ được mà chỉ nói từ đời ông, đời cha đã có và cứ thế truyền từ đời này sang đời khác, đời trước truyền nghề lại các đời sau cho con, cho cháu làm ăn. Hiện nay toàn xã Đức lợi có hơn 8.500 người dân với 1.650 hộ sinh sống. Là một xã phía Đông mặt giáp biển, phía Bắc giáp với đọan cuối dòng sông Vệ và cửa Lở, bà con ngư dân xã này không phát triển mạnh nghề đánh bắt hải sản được bởi đây là vùng bãi ngang, cửa biển thường bị bồi lấp, tàu thuyền lớn không vào ra được bình thường như các cửa biển khác trong tỉnh, do vậy nên cả xã chỉ có hơn 80 hộ có tàu thuyền với tổng công suất gần 2.400 mã lực, chủ yếu đánh bắt hải sản ven bờ. Từ xa xưa, hai làng nghề này cũng chỉ có khoảng 50 gia đình chuyên chế biến nước mắm, sản xuất ra đến đâu các gia đình giao cho con, cháu trong gia đình gánh đi bán khắp các huyện trong tỉnh, kể cả các huyện lỵ ở miền núi, nhiều khi gánh một gánh nước mắm khoảng 50- 60 lít đi bán mất vài ngày mới xong. Còn theo ông Trần Quang Hiền, chủ cơ sở thương hiệu nước mắm Bảy Hiền cho biết: Theo lời chỉ bảo của ông, cha và kinh nghiệm các đời sau này cho thấy: Muốn chế biến nước mắm cá cơm hoặc cá nục có hương vị thơm ngon nhất phải đánh bắt cá cơm tại vùng biển địa phương từ tháng giêng đến tháng 3 âm lịch hàng năm, bởi thời gian này cá không còn lượng bùn, sống trong vùng nước sạch. Còn chế biến nước mắm từ cá nục phải mua từ tháng ba đến tháng 6 âm lịch, đây chính là vụ cá nổi rộ nhất. Ngoài ra, bà con ở đây còn làm mắm ngừ, mắm mực, mắm kình, mắm nhum, mắm tôm…là những loại mắm đặc sản chỉ dùng trong gia đình hoặc biếu cho người thân.

ĐẾN THƯƠNG HIỆU VỀ LÀNG NGHỀ

Còn ngày nay, ở làng Kỳ Tân, An Chuẩn có khoảng 300 hộ chuyên chế biến và buôn bán nước mắm, Theo anh Lê Thanh Phách, Chủ tịch UBND xã Đức Lợi, huyện Mộ Đức thì hàng năm toàn xã sản xuất với sản lượng nước mắm cá cơm đạt từ 3 triệu đến 3,5 triệu lít từ 22- 25 độ đạm. Để chế biến đạt sản lượng trên, những hộ chuyên làng nghề chế biến nước mắm ngoài việc mua cá cơm của ngư dân trong tỉnh như cửa biển Mỹ Á, Sa Cần, Sa Huỳnh, Sa Kỳ, Cửa Đại chiếm khoảng 30%, số lượng cá còn lại phải đi các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Phú Yên để mua, những ngày mùa vụ bình quân mỗi ngày trong mùa vụ mua cá chế biến khoảng 50 tấn cá tươi. Đến nay hai làng nghề này đã có 21 cơ sở sản xuất nước mắm đã đăng ký thương hiệu sản phẩm, mỗi cơ sở nhỏ có từ 5 đến 7 lao động, cơ sở lớn có vài chục lao động. Hàng năm sau khi trừ các khoản chi phí mỗi cơ sở còn thu lãi từ 30 đến 50 triệu đồng.

Những thương hiệu nước mắm như: Hồng Út, Bảy Hiền, Xuân Lan, Phát Hải… được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng và tiêu thụ mạnh. Khi thương hiệu sản phẩm của làng nghề hình thành các sản phẩm của họ càng tăng thêm uy tín, lượng hàng hoá bán ra ngày càng mạnh trên thị trường. Sau khi chế biến ra nước mắm, ngoài việc giao cho con cái trong gia đình và bà con trong họ hàng trực tiếp đi bán, còn có từ 500- 600 lao động nữ trong xã dùng xe máy vận chuyển mắm từ làng nghề đến bán ở các chợ, các làng quê trong tỉnh để bán.

Ngoài ra, còn giao cho những đại lý ở các tỉnh Gia Lai, Kon Tum, thành phố Đà Nẵng tiêu thụ góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho hàng trăm gia đình ở vùng quê nghèo khó. Làng nghề chế biến nước mắm truyền thống ngày nay ở Kỳ Tân, An Chuẩn (Mộ Đức, Quảng Ngãi) đã và đang mang vào sản phẩm của mình những thương hiệu mới đầy sức sống để phát triển mạnh hơn. Đi đôi với việc đăng ký thương hiệu, các chủ sơ sở chế biến nước mắm tại làng nghề càng coi trọng đến chất lượng sản phẩm. Chính vì thế thương hiệu và sản phẩm của họ ngày càng được đứng vững trên thị trường không những trong tỉnh mà còn nhiều tỉnh, thành phố trong nước .

Leave a Reply

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.